Muziek & festivals in Tunesië

De muziek van Tunesië is het resultaat van eeuwen aan invloeden die elkaar hier ontmoetten. Berbers, Arabieren, Andalusiërs, Ottomanen, Afrikanen uit de Sahel en later ook Europeanen lieten allemaal iets achter in de muzikale traditie van het land. Dat maakt Tunesische muziek moeilijk in één hokje te stoppen, en dat is precies wat haar zo interessant maakt.

De klassieke muziekvorm die het meest wordt geassocieerd met Tunesië is de malouf. Deze stijl heeft zijn wortels in het Arabisch-Andalusische muziekerfgoed van moslims en joden die na de val van Granada in 1492 de Ibérische schiereiland verlieten en zich in Noord-Afrika vestigden. Ze namen hun muziek mee, en in Tunesië bleef die traditie levend. Malouf is rijk, meerstemmig en heeft iets melancholieks dat je pas echt begrijpt als je het live hoort, in een kleine zaal of op een binnenplaats in de avondlucht.

Naast de malouf bestaat er de stambali, een veel rauwere en meer spirituele muziektraditie met diepe wortels in de Afrikaanse slavengemeenschappen die ooit door de Sahara naar Noord-Afrika werden gebracht. Stambali is trance-achtig, gedreven door diepe trommelritmes en een ijle fluit, en wordt traditioneel gebruikt bij rituelen. Het is geen toeristische show maar een levende praktijk, al zijn er plekken in Tunis waar je er in een respectvolle context kennis mee kunt maken.

Het grootste en bekendste festival van Tunesië is het Festival International de Carthage, dat elk jaar in juli en augustus plaatsvindt in het Romeinse amfitheater van Carthago bij Tunis. De setting alleen al is reden genoeg om te gaan: concerten onder de sterrenhemel, omringd door antieke muren. Het programma is breed, van Arabische popmuziek en raï tot internationale namen en traditionele Tunesische acts. Het festival trekt grote publiek en de sfeer is uitgelaten en toegankelijk.

In Djerba vindt jaarlijks het Festival des Ksour plaats, dat de cultuur van de zuidelijke Berberstammen in de schijnwerpers zet. Muziek, dans, kostuums en ambacht komen hier samen in een sfeer die anders is dan elk ander festival in het land. Minder internationaal, meer geworteld in de lokale identiteit.

Wie in de buurt van Tabarka verblijft, heeft geluk: het Tabarka Jazz Festival in juli is een van de fijnste festivals van het Middellandse Zeegebied. Kleine podia, een gezellige sfeer en goede muziek in een badplaats die nog niet is overgespoeld door massa-toerisme. Dat is een combinatie die je niet vaak tegenkomt.

Je hoeft geen festival te bezoeken om Tunesische muziek te ervaren. In de medina's klinkt ze vanuit ramen en winkels, bij bruiloften trekt een heel muzikaal stoet door de straten, en in de kleine cafés van Tunis draaien radio's die de hele dag door klassieke malouf of moderne Arabische pop spelen. Tijdens de ramadan verandert de avond in een groot feest, met live muziek op pleinen en in restaurants tot diep in de nacht.

De jongere generatie Tunesiërs heeft bovendien een levendige eigen muziekscene opgebouwd, met artiesten die hiphop, elektronische muziek en traditionele elementen samenvoegen op een manier die internationaal opvalt. Steden als Tunis en Sousse hebben kleine clubscenes en podia waar je die kant van het land kunt ontdekken, als je er tenminste naar op zoek gaat.

Tip: Tijdens het Festival van Carthago zijn kaartjes voor de populairste concerten snel uitverkocht. Boek je tickets van tevoren via de officiële website als je een specifieke avond niet wil missen. Voor de sfeer zelf hoef je geen duur ticket: de omgeving van het theater en de nabijgelegen ruïnes van Carthago zijn ook 's avonds de moeite waard.