
Reisredacteur
Tozeur, het is een stukje rijden van de meeste kuststeden, maar een bezoek is absoluut de moeite waard. We nemen je mee naar dit bijzondere woestijnstadje!
Tunesië is een heerlijke bestemming voor een ontspannen strandvakantie, maar wie alleen het resort en het zwembad ziet, krijgt maar een klein deel van het land mee. In het zuiden wacht rond Tozeur een compleet ander Tunesië, met palmoases, bergkloven, zoutvlaktes en uitgestrekte woestijnlandschappen.
Veel Nederlandse vakantiegangers verblijven in badplaatsen als Hammamet, Sousse, Monastir of op Djerba. Daar is niets mis mee. Sterker nog: met een goed hotel, een mooi strand en aangename temperaturen is het prima een week vol te houden. Toch zouden wij aanraden om tijdens je vakantie minstens één keer het binnenland in te trekken.
Tozeur is daarvoor een van de interessantste bestemmingen. De stad ligt aan de rand van de Sahara en vormt de uitvalsbasis voor enkele van de mooiste excursies van Tunesië. Je moet er soms een paar uur voor in de bus zitten, maar het landschap onderweg en de plaatsen die je bezoekt maken dat ruimschoots goed.

Een stad tussen de woestijn en honderdduizenden palmbomen
Tozeur wordt vaak de stad van de palmbomen genoemd. Direct naast de bebouwing ligt een enorme palmenoase, gevoed door een netwerk van bronnen en irrigatiekanalen. Vooral vanaf een hoger gelegen punt zie je goed hoe bijzonder het contrast is: een brede groene strook midden in een verder droog en bijna buitenaards landschap.
De stad zelf is compact. In de oude wijk Ouled el-Hadef vind je smalle straten en huizen met gevels van geelbruine bakstenen, die in kenmerkende geometrische patronen zijn gemetseld. Tozeur is geen bestemming waar je dagenlang van museum naar museum loopt, maar wel een prettige plek om rond te wandelen en het rustigere leven in het zuiden te ervaren.
Wie langer dan een paar uur blijft, kan ook de palmentuinen bezoeken of een rit maken met een paardenkoets. Verwacht daarbij geen gepolijste Europese vakantieboulevard. Juist het stoffige, rommelige en traditionele karakter maakt Tozeur interessant.

De bergoases van Chebika, Tamerza en Midès
Een van de bekendste excursies vanuit Tozeur voert naar de bergoases Chebika, Tamerza en Midès. Deze drie plaatsen worden vaak tijdens één halve of hele dag bezocht.
Chebika ligt tegen een rotsachtige berghelling. Vanuit het oude dorp wandel je langs palmbomen, een bron en kleine stroompjes door de kloof. Het is geen lange of zware wandeling, maar goede schoenen zijn wel verstandig. De paden kunnen ongelijk en glad zijn.
Tamerza staat vooral bekend om het verlaten oude dorp en de waterval. Het dorp werd na zware overstromingen in 1969 grotendeels verlaten. De resten liggen nog altijd tegen het ruige berglandschap aan. Midès ligt verder richting de Algerijnse grens en is vooral bijzonder vanwege de diepe kloof. Vanaf de rand kijk je recht naar beneden tussen de rotswanden.
De drie oases liggen op relatief korte afstand van elkaar en worden daarom bijna altijd gecombineerd. Vanuit Tozeur zijn verschillende excursies naar Chebika, Tamerza en Midès te boeken, meestal met vervoer per terreinwagen en een lokale chauffeur of gids.

Over de zoutvlakte van Chott el Jerid
Wie vanuit de kust of Djerba richting Tozeur reist, komt waarschijnlijk langs Chott el Jerid. Deze enorme zoutvlakte lijkt op sommige plekken eindeloos door te lopen. In droge perioden bestaat het landschap vooral uit witte zoutkorsten en gebarsten aarde. Na regen kan er een dunne laag water blijven staan, waarin de lucht en het omliggende landschap weerspiegelen.
Onderweg stoppen excursiebussen meestal bij een van de uitzichtpunten of kraampjes langs de weg. Het is toeristisch, maar het landschap is bijzonder genoeg om dat snel te vergeten. Door de hitte kunnen bovendien luchtspiegelingen ontstaan, waardoor het soms lijkt alsof er in de verte water ligt.
Chott el Jerid is vaak onderdeel van een langere excursie waarbij Tozeur wordt gecombineerd met Douz, Matmata en de rand van de Sahara. Het is dus zelden een bestemming waarvoor je een afzonderlijke excursie hoeft te boeken.

Op zoek naar Star Wars in de woestijn
Zelfs reizigers die weinig met Star Wars hebben, zullen de woestijn rond Ong Jemel waarschijnlijk indrukwekkend vinden. Het landschap bestaat uit rotsformaties, vlaktes en zandduinen die op sommige plekken nauwelijks aards aandoen.
Hier ligt ook het decor van Mos Espa, dat werd gebruikt voor scènes op de planeet Tatooine. Een deel van de filmsets staat nog altijd overeind. Verwacht geen attractiepark met wachtrijen en souvenirwinkels, maar een verzameling filmgebouwen midden in het zand.
De rit ernaartoe is minstens zo leuk als het decor zelf. Veel tours vertrekken vanuit Tozeur per 4x4 en rijden een deel van de route over onverharde wegen en duinen. Ong Jemel en Mos Espa worden vaak gecombineerd met de bergoases, al kan zo'n programma behoorlijk vol worden. Beschikbare excursies naar Ong Jemel en de Star Wars-locaties variëren van een halve dag tot complete meerdaagse rondreizen.

Kun je vanuit je strandhotel naar Tozeur?
Dat kan, maar de afstanden worden regelmatig onderschat. Vanuit Hammamet, Sousse of Monastir is Tozeur geen ontspannen dagtrip. Je bent lang onderweg en een retour op dezelfde dag zouden wij niet aanraden.
Vanuit de kustplaatsen worden daarom vooral tweedaagse Sahara-excursies aangeboden. Je vertrekt vroeg in de ochtend en bezoekt onderweg verschillende plaatsen. Een veelgebruikte route loopt via het Romeinse amfitheater van El Jem en de grotwoningen van Matmata naar Douz. Daarna volgen Chott el Jerid, Tozeur en soms een van de Star Wars-locaties. Een voorbeeld is de tweedaagse Sahara-excursie vanuit Hammamet.
Zo'n excursie is intensief. Je zit behoorlijk wat uren in de bus en bezoekt sommige plaatsen in hoog tempo. Daar staat tegenover dat vervoer, maaltijden en een hotelovernachting meestal zijn geregeld. Voor reizigers die één week in een resort verblijven en toch iets van het zuiden willen zien, is het vaak de makkelijkste oplossing.
Verblijf je op Djerba, dan ligt het zuiden iets gunstiger. Ook vanaf daar moet je rekening houden met flinke afstanden, maar excursies naar Matmata, Douz en Tozeur zijn logischer te combineren. Er worden zowel tweedaagse als driedaagse tours aangeboden.

Een dagtrip of toch blijven overnachten?
Heb je de keuze, blijf dan minimaal één nacht in of rond Tozeur. Alleen al doordat je niet alles in een paar uur hoeft af te werken, beleef je de omgeving heel anders. Bovendien kun je dan vroeg naar de oases of later op de dag de woestijn in, wanneer het licht mooier en de temperatuur aangenamer is.
Twee nachten is nog beter. Je hebt dan één dag voor de bergoases en een tweede moment voor Tozeur zelf, Chott el Jerid of de Star Wars-decors. Vooral buiten de heetste zomermaanden is dat een mooie aanvulling op een strandvakantie.
Wie een volledige rondreis door Zuid-Tunesië maakt, kan Tozeur combineren met Douz, Matmata en Ksar Ghilane. Dat laatste ligt verder de Sahara in en staat bekend om zijn zandduinen, woestijnkampen en warmwaterbron. Zo'n route vraagt meer tijd, maar laat wel veel beter zien hoe afwisselend Tunesië is.
Is Tozeur de lange reis waard?
Wat ons betreft wel. Niet omdat iedere afzonderlijke bezienswaardigheid spectaculairder is dan alles wat je elders kunt zien, maar omdat het zuiden een totaal andere kant van Tunesië laat zien.
Aan de kust draait een vakantie voornamelijk om stranden, hotels en zwembaden. Rond Tozeur zie je oude dorpen, palmoases, zoutvlaktes en een landschap dat binnen enkele kilometers telkens verandert. Het maakt duidelijk dat Tunesië veel meer is dan een betaalbare bestemming voor een all-inclusive vakantie.
Wie maar een week heeft en vooral wil uitrusten, hoeft zich niet verplicht te voelen om twee dagen in een bus te stappen. Maar ben je nieuwsgierig naar het land achter de resorts, dan is Tozeur een van de beste excursies die je tijdens een vakantie in Tunesië kunt maken.
